GEZOND TANDVLEES IS GEZOND 

VOORKOMEN IS BETER DAN GENEZEN


DE TOESTAND VAN ONS GEBIT ZEGT NIET ALLEEN VEEL OVER ONZE ALGEHELE GEZONDHEID, HET KAN ZELFS EEN DIRECTE OORZAAK ZIJN VAN CHRONISCHE ZIEKTE, ZO BLIJKT UIT WETENSCHAPPELIJKE PUBLICATIES VAN DE AFGELOPEN DRIE JAAR.


Uit onderzoek blijkt steeds duidelijker dat tandvleesaandoeningen zoals gingivitis - waarbij het tandvlees gaat ontsteken en bloeden - en de ernstigere ziekte parodontitis - waarbij zelfs het kaakbeen aangetast kan zijn - niet alleen een aanwijzing kunnen zijn voor een omvangrijkere of chronische ziekte, maar zelfs een belangrijke oorzaak van de ziekte kunnen zijn. Zo’n verband lijkt er te zijn met verschillende gezondheidsproblemen, zoals diabetes, kanker, hartaandoeningen, geboorteafwijkingen en geestelijke achteruitgang. Sterker nog, de gesteldheid van ons gebit en tandvlees kan bepalen hoe lang we leven.














Hoewel deze ontdekking pas in de afgelopen drie jaar is gedaan, was er zestig jaar geleden al een arts die een mogelijk direct verband tussen de gezondheid van gebit en tandvlees en specifieke ziekten naar voren bracht. Deze arts heette dr. Weston A. Price (1870-1948); in 1914 werd hij aangesteld als de eerste wetenschappelijk directeur van de American Dental Association. Hij stelde tevens dat vullingen van het wortelkanaal ertoe kunnen leiden dat bacteriën ‘weglekken’, waardoor volgens hem gewrichtsreuma en andere auto-immuunziekten kunnen ontstaan.


Toen er twintig jaar later naar dit verband onderzoek werd gedaan, kon zijn theorie echter niet worden bevestigd1.
Het werk van Price, samengevat in zijn boek Nutrition and Physical Degeneration dat voor het eerst verscheen in 1939, vormde een van de inspiratiebronnen voor de holistische en biologische tandheelkunde. Deze tandheelkundige beroepsgroep gaat uit van de theorie dat de gezondheid van het gebit bepalend is voor de totale gezondheid. Tot voor kort kon deze vorm van tandheelkunde echter niet rekenen op veel wetenschappelijke ondersteuning. Wel ondervond ze veel steun van de kampioen in dit vakgebied, dr. Robert Genco, professor in de orale biologie aan de State University van New York in Buffalo en tevens redacteur van het Journal of Periodontology. Volgens hem ‘zien patiënten een tandvleesaandoening als iets wat met hun gebit te maken heeft, maar denken ze er niet over na dat een tandvleesziekte een ernstige infectie is waardoor bacteriën in het bloed kunnen komen. De gevolgen daarvan kunnen een extra gezondheidsrisico vormen voor patiënten die reeds door andere ziekten een minder goede gezondheid hebben. Ook kunnen ze tot ernstige complicaties leiden, zoals een hartaandoening.’
 

Wat was er eerst?
De critici van deze theorie zeggen dat de gezondheid van gebit en tandvlees slechts een symptoom is van onze algehele gezondheid.

Ontstoken en bloedend tandvlees zijn volgens hen een teken dat het immuunsysteem niet optimaal werkt en dát is de oorzaak dat er meer algemene (systemische) ziekten kunnen ontstaan. Dit komt met name voor onder mensen uit armere milieus, waar persoonlijk welzijn en goede voeding niet altijd tot de mogelijkheden horen. Zo bleek uit onderzoek onder 282 arme mensen in dorpen in Vukovar (Kroatië) dat sociaal-economische factoren een belangrijke oorzaak vormen van parodontitis. Er was echter nog een factor in het spel, en dat was stress.

Het onderzoeksteam, afkomstig van de universiteit van Zagreb, ondervroeg de dorpsbewoners over hun gezondheid en gebitsverzorging in de vijf jaren na de Tweede Wereldoorlog. Het bleek dat de stress die tijdens en vlak na de oorlog werd ervaren, een ‘significante risicofactor’ vormde voor parodontitis.


Ook het Cancer Research UK gebruikte onlangs dit sociaal-economische argument toen het reageerde op een onderzoek waaruit zou blijken dat bij tandvleesaandoeningen het risico van enige vorm van kanker met 14 procent zou stijgen. Hazel Nunn, manager gezondheidsvoorlichting van de groep, verwoordde het aldus: ‘Uit dit onderzoek valt niet op te maken of de tandvleesaandoening ervoor zorgt dat het risico toeneemt, of dat andere factoren daarvoor verantwoordelijk zijn. Deprivatie (ontbering) kan een rol spelen, aangezien mensen uit een armer milieu vaker minder gezonde tanden hebben maar ook vaker een mindere gezondheid in het algemeen. Uit een meta-analyse van de vooraanstaande Harvard School of Public Health bleek echter dat er een aantoonbaar verband bleef bestaan na correctie voor armoede en deprivatie. De onderzoekers concludeerden eruit dat ‘deze verbanden [tussen parodontitis en systemische ziekten zoals kanker – red] blijven bestaan na correctie voor belangrijke risicofactoren, waaronder sigarettengebruik en sociaal-economische status. Deze conclusie wordt ondersteund door andere publicaties waarin, als onderdeel van de wetenschappelijke opzet, werd gecorrigeerd voor vertroebelende factoren als leefstijl – inclusief roken en drinken – en waarin een overzicht werd gemaakt van de voorgeschiedenis van de patiënt wat betreft ziekten en sociaal economische status.
Verschillende onderzoekers trekken zelfs een conclusie die nog verdergaat. Zij stellen niet alleen dat er een verband is tussen de gezondheid van de mond en tandvleesaandoeningen, maar ze herhalen ook de hypothese van Price dat parodontitis en soortgelijke problemen een directe oorzaak kunnen zijn van andere systemische ziekten.












 












De ontstekingstheorie
Sommige tandartsen die wel onderschrijven dat er verband bestaat tussen gezondheid van tandvlees en systemische ziekten, geloven echter niet in de theorie van oorzaak en gevolg. In plaats daarvan gaan ze ervan uit dat de gemeenschappelijke factor achter met name cardiovasculaire aandoeningen en tandvleesaandoeningen een ontstekingsziekte is die gewoon beide delen van het lichaam tegelijk aantast. Die opvatting lijkt gesteund te worden door een onderzoek van de Universiteit van North Carolina waarin de gezondheid werd nagegaan van 775 vrouwen die maximaal 26 weken zwanger waren. Van hen kregen er 31 pre-eclampsie (een ernstige vorm van zwangerschapshypertensie, waarbij er eiwitten in de urine te vinden zijn en waarbij de vrouw veel vocht vasthoudt). Van die 31 vrouwen hadden de meeste ook parodontitis in een gevorderd stadium, evenals een hoog gehalte C-reactief eiwit: een teken dat er een ontstekingsziekte is.
Verder blijkt er een zeker verband te zijn tussen parodontitis en andere ontstekingsaandoeningen zoals endometriose en reumatoïde artritis. Bij een onderzoek met 4136 vrouwen met endometriose ontdekten de onderzoekers dat 57 procent van hen ook gingivitis en parodontitis had. Zij concludeerden in het algemeen dat de tandvleesaandoeningen het risico van endometriose duidelijk vergrootten. Een soortgelijk verband werd gevonden bij mensen met reumatoïde artritis. Bij een onderzoek met 39 patiënten met die aandoening in Brazilië werd ontdekt dat de doorsnee patiënt minder tanden had en meer tandplak en tandvleesafwijkingen dan gemiddeld in de algehele bevolking zonder reuma. Bij onderzoek aan de Universiteit van Marseille in Frankrijk werd echter ontdekt dat parodontitis een risicofactor is voor aandoeningen van de kransslagaderen die niet wordt beïnvloed door een wel of niet aanwezige ontsteking. Met coronaire angiografie onderzochten de onderzoekers 131 hartpatiënten. Zij ontdekten dat er een direct verband was tussen de ernst van parodontitis en de aanwezigheid van hartvaatziekte, onafhankelijk van het gehalte C-reactieve eiwitten en een aanwezige ontsteking.
 

Parodontitis en het hart
Het is nog maar kort geleden, in 2005, dat het tij voor de biologische tandheelkunde begon te keren. In dat jaar namelijk werd bij een baanbrekend onderzoek ontdekt dat mensen met een tandvleesaandoening vaker atherosclerose ofwel vernauwing van de arteriën kregen. Amerikaanse onderzoekers aan de Universiteit van Minnesota namen mondmonsters af bij 657 gezonde vrijwilligers, en zij stelden vast dat er vroege tekenen van atherosclerose aanwezig waren bij diegenen die de bacteriën met zich meedroegen die ook verantwoordelijk zijn voor parodontitis, een aandoening waar bijna de helft van de Amerikaanse bevolking wel enigszins last van heeft. Ook in Nederland heeft 99 procent van de populatie in enigerlei mate ontstoken tandvlees in de vorm van gingivitis en/of parodontitis. Uit het onderzoek bleek dat de vroege tekenen van atherosclerose het duidelijkst waren bij diegenen met elf of meer stammen van de bacteriën waarvan bekend is dat ze parodontitis veroorzaken. Bij een ander onderzoek, waarin 161 patiënten in de leeftijd van 40 tot 75 jaar werden onderzocht en vergeleken met 162 controlepersonen, werd ontdekt dat diegenen met een ernstige vorm van parodontitis bijna zes keer zo vaak ook een chronische hartaandoening hadden, zelfs na correctie voor leeftijd en roken.
 

Parodontitis en suikerziekte
Verder hebben onderzoekers geconcludeerd dat parodontitis een voorbode kan zijn, en mogelijk een oorzaak, van diabetes type 2, een ziekte waarvan gesteld wordt dat ze te maken heeft met een bepaalde leefstijl.
Wetenschappers aan de Columbia University in New York volgden de gezondheid van 9296 proefpersonen die aan het begin van het onderzoek geen diabetes hadden. Na 21 jaar had 53 procent van hen in enige mate parodontitis gekregen, ingedeeld in gradaties van ernst van 1 tot 5. Bij diegenen met een vroeg stadium van graad 1 of 2 werd geen verhoogd risico van diabetes gevonden, maar bij diegenen met een hogere mate van parodontitis (graad 3 t/m 5) bleek de kans twee keer zo groot dat ze diabetes kregen. Bovendien hadden proefpersonen die enkele tanden hadden verloren, 1,7 keer zo vaak diabetes.
Bij een onderzoek onder 52 zwangere vrouwen ontdekten onderzoekers van de Johannes Gutenberg Universiteit in Mainz (Duitsland) een direct verband tussen de ontstekingen van parodontitis en diabetes type 1 (insuline-afhankelijke). Diegenen die een hogere dosis insuline nodig hadden, hadden ook ernstigere tandvleesproblemen.
 


Parodontitis en longontsteking
Bekend is dat mensen met klachten van een tandvleesaandoening twee keer zo veel kans hebben longontsteking te krijgen.

Een groep van 4139 Japanse volwassenen in de leeftijd van 40 tot 79 jaar vulde een vragenlijst in waarin naar parodontitis gevraagd werd aan de hand van verschillende beschrijvingen zoals ‘gevoelige tanden’, ‘moeite met kauwen van taai voedsel’ en ‘mond voelt plakkerig aan’.

Behalve een direct verband met longontsteking kon tandvleesziekte ook verband houden met hartvaatziekte, ook hier onafhankelijk van sociaal-economische factoren.
 

Parodontitis en geestelijke achteruitgang
Bij één onderzoek is een direct verband aangetoond tussen de orale gezondheid en de mentale cognitie. Onderzoekers aan de West Virigina Universiteit in Amerika beoordeelden de gebitsstatus van 1984 volwassenen die in zorginstellingen woonden. Zij ontdekten dat diegenen met een lagere cognitieve score ook een groter aantal aangedane en ontbrekende tanden hadden, evenals meer parodontitis. Met een scoreschaal voor de cognitieve vaardigheden ontdekten ze dat voor elke ontbrekende tand of kies of voor elke gradatie van parodontitis de score op de schaal een punt afnam. Onderzoekers van de New York Universiteit hebben zelfs de theorie geopperd dat er een verband bestaat tussen de ziekte van Alzheimer en parodontitis. Zij stellen dat door behandeling van iemands tandvleesaandoening wellicht het ontstaan en de voortgang van de ziekte van Alzheimer mede kan worden geremd of beheerst.
 

Een holistische stap vooruit
Inzicht in het verband tussen tandvleesaandoeningen en andere ernstige ziekten kan een van de belangrijkste doorbraken betekenen in de geneeskunde sinds jaren. De sociaal-economische status en de theorie van de algehele ontsteking verklaren weliswaar een gedeelte van de gevallen, maar er zijn genoeg bewijzen voor het oorspronkelijke idee van Weston Price dat parodontitis een onafhankelijke en directe oorzaak van veel chronische en systemische aandoeningen vormt. Hoewel het altijd goed is om meer onderzoek te doen, staat het verband inmiddels zonder twijfel vast. Dat betekent dat het nu tijd is dat artsen ziekte op een andere manier gaan bekijken, met name hartaandoeningen en diabetes.


Bryan Hubbard

1J Am Dent Assoc, 1951; 42: 615-697
2 Nutrition and Physical Degeneration, La Mesa, Californië: Price-Pottenger Foundation, 2008
3Eur J Med Res, 2008; 13: 100-106
4The Daily Telegraph, 26 mei 2008
5Cancer Causes Control, 2008; 14 mei 2008, e-pub voorafgaand aan druk
6Oral Dis, 2008; 14: 102-104
7Am J Obstet Gynecol, 2008; 198: 389
8Fertil Steril, 2008; 2 april 2008, e-pub voorafgaand aan druk
9Braz Oral Res, 2008; 22: 72-77
10J Intern Med, 2008; 263: 644-652
11Circulation, 2005; 111: 576-582
12J Clin Periodontol, 2008; 35: 199-205
13Lancet Oncol, 2008; 9: 550-558
14Diabetes Care, 2008; 4 april 2008, e-pub voorafgaand aan druk
15Coll Antrolpol, 2008; 31: 115-118
16Am J Obstet Gynecol, 2008; 198: 514
17Minerva Stomatol, 2008; 57: 233-250
18J Dent Res, 2008; 87: 485-489
19J Am Geriats Soc, 2008; 56: 429-435


WIST JE DAT?
JE TANDEN ZIJN VERBONDEN MET JE RUGGENGRAAT


Last van je staartbeen dan is de kans groot dat je een pijnlijke of gevoelige verstandskies of kiezen hebt op hetzelfde moment. Wees bewust van dit feit, gevoelige tanden voortanden kunnen wijzen op een verkeerde stand van je eerste nekwervels. Ga je naar de tandarst of

chiropractor?

WIST JE DAT?
ELKE TAND OF KIES IS GERELATEERD AAN DE GEZONDHEID VAN EEN ORGAAN


Het klinkt misschien raar, maar er is een sterke relatie tussen tandheelkundige gezondheid en de gezondheid van inwendige organen. In de traditionele Chinese geneeskunde zijn alle organen energetisch verbonden. En elke tand is energetisch verbonden met een orgaan of een groep organen.

Zo wordt de tand gezien als onderdeel van een energiecircuit ( DE MERIDIANEN ). Deze benadering staat bekend als tandheelkundige energie, een concept ontwikkeld door Dr. Jean Orsatelli. De vitaliteit van de tanden hangt samen met ons evenwicht en onze algemene gezondheid. Tanden hebben een specifieke energiestroom en elk gebitsprobleem kan een onevenwichtige energie veroorzaken.


Als u pijn heeft in uw bovenste en onderste snijtanden, heeft u waarschijnlijk problemen met uw blaas, nieren of oren. OF STAAT DE RELATIE MET UW VADER OF MOEDER ONDER DRUK.


Pijn in de vierde tand (op en neer) duidt op elleboogpijn, darmziekte, schouderpijn, kniepijn of ontstekingsziekten zoals artritis .